مشخصات دوربین های دیجیتال – تنظیم نور

تمام دوربین های دیجیتال یک مد کاملا اتوماتیک تنظیم نور دارند که به کاربر امکان می دهد به راحتی سوژه خود را انتخاب کرده و در کادر قرار دهد و عکس بگیرد.هر چند در بیشتر دوربینهای معمولی دارای فیلم نیز راه های مختلفی برای کنترل نور در نظر گرفته شده است.یک تنظیم نور مناسب منجر به عکسی می شود که دارای کنتراست و روشنایی مناسب بوده و هیچ ناحیه ای در آن نه آنقدر روشن است که تصویر رنگ و رو رفته شود و نه آنقدر تاریک است که جزئیات از بین رفته باشد.
بسیاری از دوربین های دیجیتال برای تعیین تنظیم نور مناسب از سیستم اندازه گیری نور در مرکز تصویر center metering استفاده می کنند.با این سیستم، دورین میزان نور را بیشتر در محدوده اطراف مرکز لنز در نظر گرفته و نور کناره های لنز را کمتر تاثیر می دهد.
در بسیاری از شرایط این تنظیم خوب کار می کند، ولی در بعضی از شرایط نوردهی، ممکن است این سیستم عکسهای ضعیفی از لحاظ نوردهی ایجاد نماید.
اگر صحنه ای که از آن عکس گرفته می شود دارای مناطق تیره و تاریک باشد، مثل یک روزه آفتابی درخشان در زیر سایه درخت که اجسام دارای نقاط سایه و روشن زیادی است، معمولا استفاده از سیستم نوردهی در مرکز، یا باعث نور زیاد در بخشهای روشن و یا نور کم در بخشهای تیره می شود.
بعضی از دوربین های دیجیتال دارای سیستم اندازه گیری نور ماتریسی matrix metering می باشند که صحنه را به چند ناحیه تقسیم کرده برای هر ناحیه بطور جداگانه نورسنجی می کنند.این کار تصویری به دست می دهد که دارای نور متعادلی می باشد.
نورسنجی نقطه ای spot metering نیز یکی دیگر از روشهای نورسنجی است که در بعضی از دوربینهای دیجیتال بصورت اختیاری قرار داده می شود.در این روش، نورسنجی در یک بخش کوچک و معین در مرکز لنز انجام می شود و به کاربر اجازه می دهد که روی ناحیه مشخصی از صحنه نور سنجی انجام دهد.
مدهای برنامه ریزی شده نورسنجی اتوماتیک معمولا تنظیم اولیه نورسنجی را اتوماتیک نگه می دارند و تنظیم دستی برای سایر انتخاب های دوربین فراهم می کنند.بعضی از دوربینها مد اولویت با دیافراگم یا شاتر را به عنوان مد دستی در اختیار کاربر می گذارند که کاربر می تواند درجه دیافراگم f یا سرعت شاتر را تنظیم نماید، سپس دوربین بر اساس انتخابی که کاربر نموده است مابقی تنظیم ها را به گونه ای که تصاویر مناسبی از لحاظ نور به دست آید محاسبه کرده و تنظیم می کند.
بعضی از دوربین ها یک مد تنظیم نور دستی دارند که به عکاس اجازه می دهد که تا حد زیادی ذوق هنری خود را در عکسها پیاده نماید.معمولا در این مد 4 پارامتر را می توان تنظیم نمود: تراز سفیدی (white balanc)، تنظیم نوردهی (compensation exposure)، قدرت فلاش و همزمانی فلاش.
انواع مختلف تنظیم رنگ نور (نظیر نور هوادی آزاد، زیر لامپ فلورسنت، زیر لامپ تنگستن و...) تاثیر به سزایی بر روی کیفیت رنگ عکس دارد.با استفاده از این تنظیم می توان تاثیری را که نورهای مختلف بر روی عکس می گذارند و باعث می شوند رنگ عکس غر طبیعی جلوه کند حذف نمود.
با استفده از White Balance می توان اثرات نامناسب شرایط نوردهی را اصلاح نمود، مثلا میتوان در شرایط نوری آفتابی، ابری، نور درخشان و نئون و فلورسنت نور را بگونه ای تنظیم کرد که رنگها، همانند آنچه که چشم انسان بصورت طبیعی می بیند، در عکس منعکس شود.
با استفاده از تنظیم دستی نوردهی می توان نوردهی عکس را بدلخواه نسبت به نوردهی ایده آل اندازه گیری شده توسط دوربین تغییر داد.
این خصوصیت نظیر امکانی است که عکاس در یک دوربین حرفه ای SLR برای گرفتن عکسی با نور بیشتر یا کمتر از میزان لازم، در اختیار دارد تا بتواند جلوه خاصی را در عکس ایجاد نماید.
با تنظیم قدرت فلاش امکان ایجاد تغییر در قدرت فلاش و با تنظیم همزمانی فلاش امکان استفاده اجباری از فلاش بودن توجه به سایر تنظیمات دوربین فراهم می آید.
بعضی از دوربین ها امکانی فراهم می آورند که بنام "محدوده اتوماتیک نوردهی" یا Automatic Bracketing شناخته می شود.با استفاده از این امکان، هنگامی که عکس گرفته می شود، چند فریم از عکس با تنظیم نوری مختلف برداشته می شود تا کاربر بتواند بهترین حالتی را که دوست دارد انتخاب نموده و بقیه را حذف نماید.

جبران نوردهی چیست؟
یک نقطه شروع مناسب برای رسیدن به تنظیم نور صحیح، درست بودن تنظیم نور از نظر عکاس است.این بدان معنی است که ممکن است عکسی از لحاظ نوری بیش از حد روشن یا تاریک است بخاطر القای حس خاصی از نظر عکاس عکسی مناسبی برسد.به عبارت دیگر می توان گفت تنظیم نور را باید از دیدگاه فنی مورد مطالعه قرار داد.
از لحاظ تکنیکی دوربین های دیجیتال بر اساس اطلاعاتی که نورسنجشان فراهم می کند تنظیم نور صحیح را محاسبه و انتخاب می کنند.در حالی که این روش بیشتر موارد خوب عمل می کند، ممکن است در بعضی از شرایط نتایجی را به دست دهد که لحاظ فنی درست نباشد.
برای رفع این مشکلات گاه به گاه، بیشتر دوربین های دیجیتال با امکان استفاده از جبران نوری تجهیز شده اند.جبران نوری اشتباه به وجود آمده در تنظیم نور دوربین را اصلاح می کند.
بطور کلی، دوربین ها از جبران نوری در محدوده مثبت و منفی دو گام نوری EV2 استفاده می کنند.بسیاری از دوربین های دیجیتال جبران نوری با تغییرات گام EV 3.1 بکار می برند، در حالی که بعضی از دوربین های پیشرفته تر افزایش با گام EV 2.1 را فراهم می کنند.

هیستوگرام چیست؟
شاید مفیدترین ابزار در عکاسی دیجیتال هیستوگرام باشد.با این وجود شاید چیزی باشد که کمترین اطلاع در مورد آن وجود دارد.
بعضی از دوربین های دیجیتال توانایی نمایش هیستوگرام با بصورت مستقیم (قبل از گرفتن عکس) و یا در بیشتر موارد بعد از گرفتن عکس دارند.در بیشتر این دوربین ها هیستوگرام روی صفحه نمایش پشت دوربین نشان داده می شود و بیشتر آنها را می توان به گونه ای برنامه ریزی نمود که هیستوگرام را بلافاصله بعد از گرفتن هر عکس و یا هنگام مرور عکسها نشان دهند.در مورد دوربین هایی که هیستوگرام عکس را نشان نمی دهند، باید عکسها را به کامپیوتر منتقل نمود و هیستوگرام عکس را با نرم افزارهای ویرایش تصویر مانند فتوشاپ بررسی نمود.